Nieuw record voor BR2-onderzoeksreactor van SCK CEN

SCK CEN heeft in 2025 een nieuw productierecord gevestigd met zijn BR2-onderzoeksreactor. Dankzij de productie van medische radio-isotopen konden afgelopen jaar maar liefst 13 miljoen patiënten wereldwijd geholpen worden bij hun diagnose of behandeling. Het gaat om het hoogste cijfer in de geschiedenis van de reactor, die opgestart werd in 1962. Dit record bewijst de blijvende relevantie van de installatie, en er is zelfs nog groeicapaciteit: de productie kan nog opgeschaald worden als daar nood aan is.

De BR2-onderzoeksreactor blijft na al die decennia maatschappelijk cruciaal. De reactor werd oorspronkelijk gebouwd om materialen en splijtstoffen te testen en zo de veiligheid van nucleaire installaties te garanderen. Die rol vervult hij vandaag nog steeds.

Maar de voorbije decennia verschoof de focus sterk naar de productie van medische radio-isotopen, essentiële bouwstenen in de moderne nucleaire geneeskunde.

Medische radio-isotopen worden gebruikt om onder meer kanker, hartaandoeningen en andere ziekten op te sporen. De afgelopen jaren spelen ze ook een steeds grotere rol in de behandeling van kanker.

Opslag is echter geen optie. Radioactiviteit neemt af volgens een vaste halveringstijd, die kan variëren van enkele dagen tot zelfs enkele uren. Dat betekent dat de logistieke keten extreem strak georganiseerd moet zijn: elke minuut tussen productie en toediening in het ziekenhuis telt.

De vraag naar radio-isotopen blijft wereldwijd toenemen. Om die groeiende behoefte op te vangen, verhoogde SCK CEN in 2020 het aantal productiedagen van de reactor van 160 naar 210 dagen per jaar. Dat leidde toen al tot een record van 12 miljoen patiënten — vijf miljoen meer dan het gemiddelde voorheen. Nu werd dat record dus opnieuw verbroken met 13 miljoen patiënten.

Per werkingscyclus produceert BR2 doorgaans tien tot vijftien verschillende radio-isotopen. Het record van 13 miljoen patiënten heeft vooral betrekking op twee cruciale isotopen:

• Molybdeen-99, de bron van technetium-99m, de meest gebruikte diagnostische radio-isotoop wereldwijd voor het opsporen van onder meer kanker en hartziekten.
• Lutetium-177, een therapeutische isotoop die wordt ingezet bij de behandeling van prostaatkanker en neuro-endocriene tumoren.

Hoewel de stijging tegenover 2020 minder spectaculair lijkt, is de betekenis groot. Het toont aan dat BR2 flexibel kan inspelen op toekomstige medische noden. En die noden komen eraan. Verschillende nieuwe radioligandtherapieën bevinden zich in de laatste klinische testfase. Waar deze therapievorm vandaag enkel wordt ingezet tegen neuro-endocriene tumoren en uitgezaaide prostaatkanker, zal ze in de nabije toekomst ook voor andere kankers gebruikt worden.

Met het nieuwe productierecord bevestigt SCK CEN opnieuw zijn internationale rol in de bevoorrading van medische radio-isotopen — en vooral zijn directe impact op miljoenen patiënten wereldwijd.

Hoewel medische toepassingen vandaag centraal staan, blijft BR2 ook actief in andere domeinen.  De onderzoeksreactor is een veelzijdige, flexibele installatie die meerdere taken op hetzelfde moment kan combineren. Terwijl de reactor dus medische en industriële radio-isotopen produceerde, bestraalde het BR2-team tegelijk gedopeerd silicium en voerde het wetenschappelijke experimenten uit. Voor 2025 kwam dit neer op:

• 42 ton gedopeerd silicium, noodzakelijk voor hoogwaardige halfgeleiders, die gebruikt worden in toepassingen zoals zonne- en windenergie, hybride voertuigen en hogesnelheidstreinen.
• 5 PWC-testen om nieuwe splijtstoffen grondig te testen.
• 13 afgeronde bestralingsexperimenten om materialen, waaronder kuipstaal van bestaande reactoren en materialen voor kernfusie, uitgebreid te testen.

Meer info