Op 18 april keurde het federale Parlement de nodige wetswijzigingen goed om het akkoord tussen ENGIE en de Belgische regering, dat na intensieve onderhandelingen op 13 december 2023 was ondertekend, te kunnen realiseren. Een belangrijke mijlpaal, maar het voorliggende akkoord volstaat volgens het Belgisch Nucleair Forum niet.

Korte terugblik

We moeten toegeven, we komen van ver: in 2020 bevestigde de Belgische regering nog haar intentie om de volledige kernuitstap (oorspronkelijke wet dateert uit 2003) tegen eind 2025 te realiseren. Twee jaar later kwam ze daarop terug: als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende energiecrisis werd (nog) duidelijk(er) dat de bevoorradingszekerheid van elektriciteit in het gedrang kwam door de kernuitstap. Na intensieve onderhandelingen tussen ENGIE en de Belgische regering, werd beslist om de jongste twee reactoren, Doel 4 en Tihange 3, tien jaar langer stroom te laten produceren. Op 18 april keurde het federale parlement de nodige wetswijzigingen goed die de wettelijke basis vormen om het akkoord in de praktijk te brengen.

Nu enkel Europa nog

De laatste stap is de goedkeuring van de overeenkomst door de Europese Commissie, die moet nagaan of er al dan niet sprake is van rechtmatige staatssteun. Die beslissing verwachten we eind dit jaar. Na de finale goedkeuring van de Europese Commissie, worden ENGIE en de Belgische overheid, via een nieuwe Joint Venture (JV), ieder voor 50% partners in de verdere elektriciteitsproductie van Doel 4 en Tihange 3. De opportuniteiten en risico’s zullen in die JV evenwichtig verdeeld zijn. ENGIE Electrabel blijft de uitbater van de kerncentrales omdat hun teams over de nodige expertise en ervaring beschikken.

Akkoord rond kernafval

Ook het akkoord rond het beheer van het kernafval werd bekrachtigd door het parlement. Van zodra de finale goedkeuring van Europa er is, zal ENGIE een bedrag van 11,5 miljard EUR overmaken aan de Belgische regering voor het beheer van het Cat B & C-afval. De overige 3,5 miljard EUR, voor het beheer van het Cat A-afval, zal worden overgemaakt op het moment dat Doel 4 en Tihange 3 opnieuw op het net komen (normaliter in november 2025).

Stap voorwaarts, maar het volstaat niet

Het Belgisch Nucleair Forum, dat de nucleaire sector in België vertegenwoordigt, is verheugd over de goedkeuring van de nodige wetswijzigingen door het parlement – maar het voorliggende akkoord volstaat niet.

Wij vragen de volgende regering om de Wet op de kernuitstap af te schaffen. Het afschaffen van deze achterhaalde wet uit 2003 is essentieel voor de bouw van nieuwe kernreactoren en de verlenging van meer bestaande reactoren, voor een langere periode.

De bouw van nieuwe kleine kernreactoren (zogenaamde Small Modular Reactors of SMR’s) kunnen in ons land een realiteit zijn op relatief korte termijn, aldus ingenieursbureau Tractebel: 2035 wordt genoemd als realistische streefdatum voor de eerste (watergekoelde) SMR’s in ons land – op voorwaarde dat er snel een wettelijk kader wordt gecreëerd dat deze technologie toelaat. Het schrappen of op zijn minst aanpassen van de Wet op de kernuitstap is dus noodzakelijk én hoogdringend. De industrie heeft al zeer nadrukkelijk hun concrete interesse getoond in deze nieuwe vorm van koolstofarme energieproductie. Kernenergie kan de industrie van koolstofarme elektriciteit voorzien, lokaal geproduceerd (waardoor onze afhankelijkheid van buurlanden wordt beperkt), in voldoende hoeveelheden en tegen een betaalbare prijs.

Anderzijds moet de volgende regering er ook alles aan doen om meer reactoren (meer dan de twee uit het akkoord) zo lang mogelijk (langer dan de huidige geplande tien jaar) operationeel te houden – vanzelfsprekend op voorwaarde dat dit in overeenstemming is met de onafhankelijke nucleaire waakhond (FANC) en dat het vanuit technisch en economisch oogpunt mogelijk is. We zullen alle koolstofarme energievormen nodig hebben om onze klimaatdoelstellingen te behalen en tegelijk onze onafhankelijkheid en bevoorradingszekerheid te garanderen.

Elektrificatie essentieel

Het langer openhouden van de bestaande centrales, samen met de bouw van nieuwe reactoren, zullen ons in staat stellen om de energietransitie richting Net Zero verder te ondersteunen. Elektrificatie van sectoren die momenteel nog vooral op fossiele brandstoffen vertrouwen (denk aan verwarming, mobiliteit, maar ook industriële processen), is één van de belangrijkste te ondernemen acties – maar dan heb je natuurlijk wel voldoende elektriciteitsproductie nodig. We erkennen het belang ervan voor het klimaat, maar met enkel hernieuwbare energie kunnen we onze klimaatdoelstellingen niet behalen.

Waterstof voor industrie

Een andere grote uitdaging zal erin bestaan om onze industriële activiteiten CO2-vrij te maken, en fossiele energie te vervangen door waterstof, wanneer elektrificatie niet mogelijk is. De productie van waterstof is erg energie-intensief (elektrolyse). Kernenergie, zowel de grote reactoren als de kleine SMR-reactoren, zal één van de enige pistes zijn om voldoende waterstof op een CO2-vrije manier op te wekken. De importmogelijkheden voor waterstof zijn beperkt, dus een lokale productie van koolstofarme waterstof is essentieel.

Klimaat en bevoorradingszekerheid

We moeten er dus alles aan doen om onze klimaatdoelstellingen te halen en tegelijk de bevoorradingszekerheid te garanderen die onze gezinnen en onze industrie nodig hebben. Daarom wordt het hoog tijd om de verschillende koolstofarme energiebronnen, hernieuwbare energie én kernenergie, te omarmen en ze niet tegenover elkaar te plaatsen. Het zal een en-en-verhaal zijn. De luxe om bepaalde koolstofarme bronnen (lees: kernenergie) op voorhand uit te sluiten, kunnen we ons echt niet veroorloven in het licht van de huidige energie- en klimaatcrisis.

Belgische nucleaire knowhow behouden

Een maximale verlenging van de huidige kernreactoren en de bouw van nieuwe kernreactoren is tot slot belangrijk om de bestaande Belgische nucleaire knowhow, die wereldwijd erkend wordt en waarvoor velen ons land benijden, te behouden en te verankeren in de toekomst.

  • Deel deze pagina

Vond je dit interessant?

Schrijf je dan in op onze maandelijkse niewsbrief. Zo blijf je op de hoogte van de actualiteit uit de nucleaire sector en ontvang je steeds onafhankelijke, feitelijke en geverifieerde informatie.

Lees meer over kernenergie

3 minuten

Belgische elektriciteitsmix april 2024

 Overwegend koolstofarme mix dankzij kernenergie en hernieuwbare energie, maar import blijft...

4 minuten

Vooruitblik op 2024 door Serge Dauby, Managing Director van het Belgisch Nucleair Forum

2024 – een verkiezingsjaar – belooft een belangrijk jaar te worden voor de nucleaire sector...

3 minuten

Tractebel ondersteunt Thorizon bij de ontwikkeling van een gesmoltenzoutreactor

Tractebel heeft een driejarig strategisch partnerschap afgesloten met Thorizon voor de ontwikkeling...