Wat is kernafval en hoeveel produceren we ervan?

Kernafval is de verzamelnaam voor afval dat in meer of mindere mate radioactief is. Het gaat om materiaal uit kerncentrales en materiaal uit onder meer ziekenhuizen, researchcentra en universiteiten. Voorbeelden zijn kernbrandstof, vervangen onderdelen van een kerncentrale, residu van water- en gaszuivering, gereedschap, beschermingsmateriaal zoals veiligheidsbrillen, schoenen, handschoenen, etc.

kernafval

Verschillende categorieën

Deze worden opgesplitst in 3 verschillende categorieën (A, B en C), afhankelijk van de levensduur van de straling (halfwaardetijd) en de stralingsactiviteit van het kernafval.

Voor een goed begrip

Korte levensduur: de halveringstijd van het afval bedraagt minder dan 30 jaar. Na maximum 300 jaar (dit zijn 10 halfwaardetijden) is het kortlevend afval zo verzwakt dat de radioactiviteit de natuurlijke radioactiviteit benadert. Het mag dan behandeld worden als conventioneel afval.

Lange levensduur: de halveringstijd van het afval bedraagt meer dan 30 jaar.

Halveringtijd of halfwaardetijd: de activiteit van radioactief materiaal vermindert met de tijd. De tijd waarin de helft van de oorspronkelijke radioactieve atomen vervalt, noemt men de halfwaardetijd of halveringstijd.

kernafval-categorie

Volumes van de verschillende categorieën kernafval

Over welke hoeveelheden spreken we precies?

82% van ons kernafval is laag actief. Slechts 5% van ons kernafval is hoog actief. Het hoog actief afval bevat echter 97,5% van de totale radioactiviteit van het Belgisch nucleair afval.

Momenteel wordt er voor de huidige nucleaire activiteit in België op 100 jaar ongeveer deze hoeveelheid verwacht:

  • 70.000 m³ laag actief afval (korte levensduur en zwakke tot gemiddelde radioactiviteit) of ca. 82% van alle kernafval (bv. beschermingsmateriaal, injectienaalden, verpakkingen, afval van de ontmanteling van kerncentrales, afval van onderzoekscentra en universiteiten…)
  • 11.000 m³ middel actief kernafval (lange levensduur en een zwakke tot gemiddelde radioactiviteit) of ca. 13% van alle kernafval (bv. fragmenten van ontmantelde kerncentrales, afval van nucleaire brandstof, afval van onderzoekscentra en universiteiten…)
  • 4.500 m³ hoogactief radioactief afval of ca. 5% van alle kernafval (gebruikte nucleaire brandstof en het verglaasde afval van het verbruik ervan)

Deze getallen kunnen nog licht wijzigen afhankelijk van de toekomstige nucleaire activiteiten. De 4.500 m³ hoogradioactief afval is hoofdzakelijk afkomstig uit elektriciteitsproductie via de kerncentrales.

Wanneer we deze hoeveelheid benaderen over 11 miljoen Belgen en 40 jaar nucleaire elektriciteitsopwekking, krijgen we gemiddeld ongeveer 1 cl of 5 g hoog actief afval per Belg per jaar. Wie 100 jaar oud wordt, produceert op zijn hele leven zo’n 3 blikjes hoogactief nucleair afval.

kernafval-voetbalveld