2025: Een kantelpunt voor de Belgische nucleaire sector
Terugblik door Serge Dauby, onze Managing Director
2025 markeert een mijlpaal voor de Belgische nucleaire sector. Na meer dan twee decennia van onzekerheid – ingezet door de Wet op de kernuitstap van 2003 – heeft het federale Parlement een strategische koerswijziging doorgevoerd. Met de goedkeuring van de wet-Bihet in mei 2025 werd de kernuitstap formeel verlaten en werd ruimte gecreëerd voor zowel de verlenging van bestaande reactoren als de ontwikkeling van nieuwe nucleaire capaciteit.
Deze beslissing weerspiegelt een duidelijke ambitie op vlak van energie: de onafhankelijkheid en bevoorradingszekerheid van België waarborgen, de elektriciteitsprijzen stabiliseren en de CO₂-uitstoot structureel reduceren.
Herwonnen stabiliteit in het politieke en maatschappelijke debat
2025 bracht een opmerkelijke verschuiving in de politieke consensus. Een brede meerderheid in het Parlement erkent opnieuw de strategische rol van kernenergie als fundament van de energietransitie. Ook het publieke debat is constructiever geworden dankzij een bredere bewustwording van de geopolitieke risico’s en de cruciale rol van koolstofarme baseloadcapaciteit naast hernieuwbare energie.
Wetenschappelijke en industriële expertise als troef
De heropleving van de sector werd verder onderstreept door sterke prestaties van onze Belgische topspelers, zoals SCK CEN, Tractebel en diverse academische instellingen. Hun bijdrage aan internationale onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten bevestigt dat België over unieke nucleaire knowhow van wereldniveau beschikt.
De uitdagingen blijven evenwel aanzienlijk. Om onze klimaatdoelstellingen te realiseren, moet België zijn energievoorziening grondig elektrificeren, van mobiliteit tot verwarmingssystemen en industriële processen. Vandaag verbruiken we ongeveer 80 TWh elektriciteit op een totaal energieverbruik van ruim 400 TWh. Het verschil symboliseert de omvang van de noodzakelijke decarbonisatie. Zelfs in de meest optimistische scenario’s zal België tegen 2050 ruim 80 TWh bijkomende elektriciteit nodig hebben – vergelijkbaar met onze volledige huidige elektriciteitsvraag.
Nood aan een duidelijke langetermijnvisie
De conclusie is bitter: meer dan twintig jaar lang hebben verschillende regeringen ingestemd met het afschaffen van kernenergie in België, zonder ervoor te zorgen dat er een haalbare en niet-dogmatische oplossing zou worden gevonden om deze transitie tot een goed einde te brengen.
Door dit gebrek aan visie moeten we nu met spoed een nieuw plan van aanpak opstellen. Dit plan zal onvermijdelijk gepaard gaan met de bouw van nieuwe koolstofvrije elektriciteitsproductiecapaciteit (hernieuwbaar én kernenergie) en de versterking van onze netwerken.
De positieve dynamiek van 2025 mag niet verhullen dat een coherente langetermijnstrategie essentieel is. België heeft nood aan een realistische, gefaseerde roadmap voor de komende 10, 20 of zelfs 30 jaar, uitgewerkt in nauw overleg met alle relevante stakeholders.
De prioriteiten zijn duidelijk:
- Continuïteit van de elektriciteitsvoorziening garanderen tijdens de voortschrijdende elektrificatie.
- Een gefundeerde keuze maken inzake nucleaire technologieën, waaronder grote kernreactoren en SMR’s van generatie III en IV, rekening houdend met hun verwachte tijdlijn.
- Installaties bouwen om onze verbruikte splijtstof (uranium) te recyclen (hergebruiken) en ervoor te zorgen dat de splijtstofcyclus wordt afgesloten.
- Potentiële sites identificeren die zowel de behoeften van de populatie als van de industrie optimaal ondersteunen om nieuwe nucleaire eenheden te bouwen.
- De Belgische waardeketen versterken door ondernemingen te betrekken en technisch talent te stimuleren.
- Haalbare financieringsmodellen ontwikkelen die rekening houden met de budgettaire context waarin we ons bevinden.
Het traject dat voor ons ligt is ambitieus, maar noodzakelijk. Het alternatief – structurele afhankelijkheid van dure buitenlandse en/of fossiele elektriciteit – is niet haalbaar en ook niet wenselijk in het kader van de klimaatdoelstellingen van ons land.
België versterkt zijn internationale positie
2025 was tevens een jaar waarin de Belgische nucleaire expertise internationaal werd gevaloriseerd. Markante momenten waren:
- De samenwerkingsovereenkomst in september 2025 tussen het Belgian Nuclear Forum en de Franse nucleaire sector (GIFEN) om industriële samenwerking te intensifiëren en kennis te delen - deze actie vormt een aanvulling op de overeenkomst tussen de Belgische minister van Energie Mathieu BIHET en zijn Franse ambtgenoot, die in juli 2025 werd getekend;
- De oprichting van een Vlaamse SMR-alliantie in oktober 2025, waarbij ook het Belgian Nuclear Forum één van de ondertekenaars was, in aanwezigheid van minister-president Matthias Diependaele. Hiermee geeft Vlaanderen een duidelijk signaal aan de Vlaamse industrie en potentiële buitenlandse investeerders.
- De ondertekening van een intentieverklaring in november 2025, tijdens de World Nuclear Exhibition (WNE), tussen het Belgian Nuclear Forum en het Canadese Ontario Power Generation (OPG) rond de ontwikkeling van Small Modular Reactors in ons land, een technologie met grote potentie voor een flexibel en koolstofarm energiesysteem.
- Het grote succes van het “Belgian Pavilion” op de World Nuclear Exhibition – de grootste Belgische aanwezigheid op dit salon ooit. Maar liefst 15 Belgische bedrijven maakten deel uit van het Belgische Paviljoen, en keerden allen tevreden terug naar huis met heel wat orders, leads en interessante contacten op zak.
België heeft opnieuw een duidelijke stem in dit strategische debat. Verder kondigden diverse Europese landen – waaronder Frankrijk, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Tsjechië en Polen – nieuwe nucleaire ambities aan.
Een nationale Taskforce als katalysator
Om de ingezette koers te bestendigen, is de oprichting van een nationale Taskforce essentieel. Deze moet industriële spelers, sectorfederaties, onderzoekscentra, federale en regionale overheden en internationale partners samenbrengen om nucleaire projecten te coördineren, bedrijven te mobiliseren en de instroom van technisch talent te versterken.
Tegelijk moeten we een duidelijk signaal geven aan de Belgische industrie: ons land kiest resoluut opnieuw voor kernenergie als motor voor innovatie, groei en energiezekerheid.
Conclusie
De heropleving van kernenergie in België zal grote gevolgen hebben: vermindering van de CO₂-uitstoot dankzij meer koolstofarme energie, grotere bevoorradingszekerheid in een onzekere geopolitieke context, een stimulans voor de economie met industriële en technologische kansen, de creatie van duizenden jobs in verschillende sectoren en meer invloed in de Europese debatten over de energietransitie.
2025 was het jaar waarin België opnieuw richting gaf aan zijn energiebeleid. Om de nucleaire renaissance concreet te maken, is duurzame samenwerking nodig, gedragen door een duidelijke langetermijnvisie. De oprichting van een nationale nucleaire taskforce is essentieel om het momentum om te zetten in tastbare resultaten. Dit zal de Belgische industrie het nodige vertrouwen geven om te investeren, te innoveren en te bouwen aan een duurzame energietoekomst.
Het Belgian Nuclear Forum blijft zich inzetten om deze ontwikkeling te ondersteunen en de sector te verbinden rond een gemeenschappelijk doel: kernenergie uitbouwen tot een strategische troef voor de toekomst van ons land.
