Strijd tegen malaria, dengue en slaapziekte

Wereldwijd besmetten ziektedragende insecten elk jaar miljoenen mensen. Lees hoe nucleaire technologie een duurzame strategie biedt om deze dodelijke insecten te decimeren: de steriele-insectentechniek.

SIT-techniek

De steriele-insectentechniek (SIT) bestaat eruit massaal insecten te kweken en vervolgens de mannetjes te steriliseren. Deze worden dan en masse vrijgelaten in de natuur, waar ze ertoe bijdragen dat hun soort zich niet meer kan voortplanten. Met de SIT kan men op die manier de insectenpopulatie aanzienlijk beperken en kan de populatie zelfs helemaal uitgeroeid worden als dit meerdere generaties na elkaar herhaald wordt.

Muggen uitroeien om epidemieën te voorkomen

De wereld wordt geteisterd door epidemieën van denguekoorts en het zikavirus. De Verenigde Naties nemen enerzijds de medische urgentiemaatregelen voor hun rekening, maar hebben anderzijds ook aan het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) de opdracht gegeven de oorzaak van deze menselijke catastrofes aan te pakken: de muggen die deze ziekten overdragen.

Dengue

In 2011 werd Pakistan geteisterd door een rampzalige epidemie van denguekoorts. Er raakten 27.000 mensen besmet, met 322 doden tot gevolg. De verantwoordelijke voor deze tragedie is het vrouwtje van de mug Aedes aegypti.

Dengue of knokkelkoorts schrijft heel wat menselijke drama's op zijn naam. Er sterven naar schatting 12.500 mensen per jaar aan de ziekte, voornamelijk kinderen. In de laatste decennia is de incidentie van denguekoorts bovendien gevaarlijk toegenomen.

De Verenigde Naties verlenen de nodige medische en logistieke noodhulp, maar hebben de IAEA ook opgedragen een duurzame preventie te waarborgen. Het moessonseizoen, met zijn soms langdurige stortbuien en hoge temperaturen, is immers een belangrijke terugkerende factor voor de voortplanting van de muggen.

Om de steriele-insectentechniek toe te passen en dergelijke menselijke drama's in de toekomst te vermijden, werden er twee prioritaire maatregelen ingevoerd: er wordt een wetenschappelijke databank opgesteld, en de wetenschappers ter plaatse krijgen een specifieke opleiding ter zake.

Malaria

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie wordt de helft van de wereldbevolking bedreigd door malaria (ook wel moeraskoorts genoemd) en sterven er jaarlijks een half miljoen mensen aan de ziekte. 90% van deze sterfgevallen vindt plaats in Afrika, waar elke minuut een kind sterft aan malaria... Daarom wordt de SIT-techniek ook hier toegepast.

Slaapziekte: de tseetseevlieg voor altijd laten inslapen

De tseetseevlieg draagt een dodelijk virus – het trypanosoom – met zich mee, dat het bloed en het zenuwstelsel van mensen en grootvee aanvalt en de zogenaamde slaapziekte veroorzaakt. Het Internationaal Atoomenergieagentschap heeft in samenwerking met de Tanzaniaanse regering en het Centrum voor de kweek van steriele vliegen in Tanga met succes de steriele-insectentechniek toegepast. Op het eiland Unguja in de Zanzibar-archipel werd de soort G. austeni al volledig uitgeroeid.