Radioactieve straling in de ruimtevaart

Astronauten worden tijdens een ruimtemissie blootgesteld aan hoge radioactieve straling. De straling is niet afkomstig van de radioactieve materialen aan boord, want die zijn verpakt in lekdichte capsules. Het gaat om hogere kosmische straling.

Wist je dat...

...de biologische effecten van straling op een organisme in sievert worden gemeten? De meest courante eenheden zijn de millisievert (mSv = één duizendste van een sievert) en de microsievert (µSv = één miljoenste van een sievert).

De jaarlijkse stralingsdosis in een week tijd

Een astronaut in het ISS (International Space Station) loopt gemiddeld een stralingsdosis van 5 mSv per week op, evenveel als wij op aarde in een heel jaar ontvangen. Een andere vergelijking: na 4 weken heeft een astronaut in het ISS de jaarlijkse toegestane limiet van 20 mSv voor werknemers in de nucleaire sector bereikt.

De stralingsdosis die een astronaut te verwerken krijgt, moet dan ook uiterst nauwkeurig worden gemeten. In België is het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK CEN) internationaal erkend voor zijn dosimetrisch onderzoek.

Het SCK CEN werkt al jaren samen met het European Space Agency (ESA) om een gestandaardiseerde methode te ontwikkelen voor dosimetrie in de ruimtevaart via het DOBIES-project (DOsimetry for BIological Experiments in Space). In 2009 plaatste de Belgische astronaut Frank De Winne dosimeters van het SCK CEN in het ISS. Hij verbleef er toen 6 maanden.

Dosimeters in het ISS

En op aarde?

Is er op aarde radioactieve kosmische straling? Een klein beetje maar. Gelukkig schermt het magnetische veld van de aarde ons van het grootste deel van deze straling af.

Er is wel andere natuurlijke radioactiviteit op aarde: in het water, de lucht, de bodem en in levende wezens. De mens zelf is trouwens ook radioactief.

Artificiële radioactiviteit komt grotendeels voort uit medische toepassingen en in mindere mate uit industriële activiteiten. De productie van kernenergie vertegenwoordigt slechts een zeer klein gedeelte van de artificiële radioactiviteit.

De doorsnee Belg loopt zo'n 4 à 5 mSv per jaar op. De helft van die dosis is afkomstig van natuurlijke straling.

Lees meer over radioactiviteit