Nieuwe EPR-reactor Flamanville-3 opgestart in Frankrijk
Oef. Eindelijk is het zover. In het Franse dorpje Flamanville, nabij Cherbourg, is het proces om de eerste neutronen op te wekken in de nieuwe EPR-reactor, Flamanville-3, van start gegaan. Na een moeizame bouw van 17 jaar kan de 57ste kernreactor van Frankrijk binnen enkele maanden aan het elektriciteitsnet worden aangesloten.
Krachtigste kernreactor van het land
Op maandag 2 september 2024, na goedkeuring door de Franse nucleaire waakhond, begon het proces om de eerste neutronen te produceren (divergentie) in de EPR-reactor Flamanville-3, de 57ste kernreactor in Frankrijk, en meteen ook de krachtigste, met maar liefst 1.600 MW aan vermogen.
Eerder dit jaar (half mei) was de splijtstof in de reactor geladen. Sindsdien heeft EDF koude testen uitgevoerd, die op 10 juli werden afgerond. De warme tests werden vervolgens uitgevoerd door de reactor op 155 bar en 303 graden te brengen.
Het proces om de eerste neutronen te produceren (divergentie) in de reactor is op maandag 2 september begonnen. Bedoeling is om de eerste stabiele kernreactie te realiseren, aan een zeer laag vermogen, zo’n 0,2% van het nominale vermogen.
Wat volgt is een hele complexe procedure, waarbij de komende dagen en weken nog heel wat tests worden uitgevoerd – veiligheid is en blijft de belangrijkste prioriteit. Dit kan ertoe leiden dat de reactor tijdens die tests nog af en toe automatisch stilvalt – wat normaal is bij de opstart van een industriële installatie van deze omvang. Het vermogen zal vervolgens geleidelijk opgetrokken worden tot 400 MW (25%). Pas dan zal de reactor voor het eerst worden aangesloten op het nationale elektriciteitsnet en effectief elektriciteit produceren. Deze aansluiting op het net is gepland voor eind 2024. De tests gaan daarna verder, terwijl het vermogen van de reactor gradueel over een periode van meerdere maanden wordt opgevoerd tot 100%.
Moeizame bouw
Door heel wat technische problemen tijdens de bouw vindt de opstart van Flamanville-3 plaats met 12 jaar vertraging. Ook de kostprijs (13,2 miljard euro) viel veel hoger uit dan eerst geraamd (3,3 miljard euro). Verzachtende omstandigheden zijn het feit dat deze EPR (European Pressurized Reactor) een “first-of-a-kind” reactor is, een volledig nieuw type dat nog nooit eerder gebouwd was toen men eraan begon, in december 2007. Tijdens de bouw hebben ze te kampen gekregen met heel wat tegenslagen. Zo waren er problemen met o.a. de betonplaat, lasnaden en reactordeksel, en werd het design van de reactorkuip zelfs nog aangepast tijdens de bouwfase. Dat heeft ervoor gezorgd dat de timing en het budget uit de hand liepen.
Ondertussen zijn er reeds 3 EPR’s operationeel in de wereld: 2 in China (Taishan-1 en 2) en in 1 Finland (Olkiluoto-3). Flamanville-3 wordt de 4de EPR die operationeel zal zijn. In de UK worden ook nog EPR’s gebouwd (Hinkley Point C en Sizewell C). Voor nieuwe reactoren in eigen land zal EDF in de toekomst inzetten op een vereenvoudigd (en goedkoper) model, de zogenaamde EPR2-reactor. Er is daarbij sterk gefocust op het verbeteren van de uitvoerbaarheid en op het rationaliseren en beperken van verschillende onderdelen (qua kleppen, pompen, kabels, buizen, enz.).
CO2-vrije stroom voor 3 miljoen gezinnen
Eens de reactor op volle toeren zal draaien, levert hij koolstofarme stroom voor meer dan 3 miljoen gezinnen – winter en zomer, dag en nacht. En dat voor minstens 60 jaar.
Ook de andere Franse kernreactoren doen het momenteel trouwens beter dan verwacht. EDF trok onlangs zijn schatting voor de opwekking van kernenergie in Frankrijk voor 2024 op. Aanvankelijk werd de opwekking van kernenergie geschat op 315 à 345 TWh, maar nu op 340 à 360 TWh. Redenen hiervoor zijn de kwakkelende zomer, waardoor de reactoren minder moesten moduleren, en betere prestaties bij inspecties en reparatiewerkzaamheden, waardoor de reactoren sneller dan gepland terug op het net konden worden aangesloten, aldus EDF.
