Belgische elektriciteitsmix september 2024

De Belgische kerncentrales waren afgelopen maand goed voor 44% van de in eigen land geproduceerde elektriciteit. Daarmee blijft kernenergie de belangrijkste bron van koolstofarme elektriciteit in ons land, voor wind (20%) en zon (17,5%).

Samen zorgen kernenergie en hernieuwbare energie ervoor dat 85% van de Belgische elektriciteit koolstofarm is. Dit toont hoe belangrijk de complementariteit is tussen beide koolstofarme energiebronnen. Problematischer is echter de afhankelijkheid van import: om aan de Belgische elektriciteitsvraag te voldoen, moest maar liefst 22% van onze stroom worden geïmporteerd uit onze buurlanden.

September was (opnieuw) een sombere en natte maand, met veel neerslag en weinig zonneschijn. Het is al de 12de opeenvolgende maand met meer neerslag dan gemiddeld. Dat is een absoluut record (metingen vanaf 1833). 2024 is nog maar 9 maanden ver en toch viel er in Ukkel al meer neerslag dan in een gemiddeld volledig jaar. Het ziet ernaar uit dat 2024 het natste jaar ooit zal worden (metingen vanaf 1833).

Dit betekende ook slecht nieuws voor zonne-energie: De zonneschijnduur bedroeg de afgelopen maand september slechts 123u (normaal: 154u). Beter nieuws was er voor windenergie: we registreerden 18 onweersdagen in ons land (normaal: 7,5 dagen). Dit is een nieuw absoluut record (metingen vanaf 1928). Bij te sterke windkracht moeten windturbines echter uitgeschakeld worden om schade aan de installatie te vermijden.

Samen zorgden kernenergie (44%) en hernieuwbare energie (41%) ervoor dat 85% van de Belgische elektriciteit koolstofarm was in september. Een mooi voorbeeld van de complementariteit tussen beide koolstofarme energiebronnen!

Doel 4 ligt sinds eind augustus stil voor gepland onderhoud. Hierdoor werd de hele maand september geen stroom opgewekt door deze reactor. Dat is misschien een voorproefje voor volgend jaar, wanneer volgens de huidige planning maar liefst drie reactoren de deuren definitief sluiten (Doel 1, Doel 2 en Tihange 1).

Fossiele energie (vooral gas) vertegenwoordigde de afgelopen maand 15% van de Belgische elektriciteit, en maar liefst 84% van de CO2-uitstoot voor de Belgische elektriciteitsproductie.

De Belgische elektriciteitsmix van september 2024 zag er als volgt uit:

• kernenergie: 44%
• windenergie: 20%
• zonne-energie: 17,5%
• andere hernieuwbaar: 3,5%
• fossiel en andere: 15%

Belangrijk om in rekening te nemen: dit zijn cijfers voor de binnenlandse elektriciteitsproductie. Als we kijken naar het elektriciteitsverbruik van België, moeten we concluderen dat we – net als de afgelopen maanden – sterk afhankelijk zijn van de import van elektriciteit uit andere landen. In september 2024 werd boven op de binnenlandse stroomproductie nog zo’n 22% van die hoeveelheid elektriciteit geïmporteerd uit onze buurlanden.

We moeten de afgelopen maanden veel elektriciteit importeren om aan onze vraag te voldoen, terwijl we de jaren ervoor telkens een netto-exporteur van stroom waren. Die afhankelijkheid was kleiner geweest als ons land de reactoren Doel 3 en Tihange 2 niet vroegtijdig had gesloten. Volgens de huidige planning sluiten in de loop van volgend jaar nog 3 kernreactoren definitief de deuren (2GW aan kernenergie). Dit zal onze afhankelijkheid van import alleen maar doen toenemen.

De Belgische overheid ondertekende eind vorig jaar een akkoord met uitbater Engie Electrabel over een levensduurverlenging van 10 jaar voor de reactoren Doel 4 en Tihange 3. Dat is een belangrijke stap voorwaarts, maar het volstaat niet. Dat blijkt elke maand opnieuw uit de maandcijfers met de elektriciteitsmix. Het risico op een tekort aan productiecapaciteit op korte termijn is een realiteit.

Kernenergie uitsluiten als deel van de oplossing en bestaande kernreactoren alsnog sluiten in deze context, betekent dan ook een groot risico nemen met betrekking tot de bevoorradingszekerheid en energiesoevereiniteit van ons land.

Daarom dringen wij er bij de volgende regering op aan om de wet op de kernuitstap te schrappen. Op die manier moet het mogelijk worden om zoveel mogelijk van de bestaande reactoren zo lang mogelijk te verlengen, uiteraard op voorwaarde dat dit veilig kan. Tegelijk kan dan ook concreet onderhandeld worden over de bouw van nieuwe kernreactoren (zoals SMR’s) in ons land, om zo aan de stijgende vraag naar koolstofarme elektriciteit te voldoen. Een stijging die de komende decennia op ons afkomt door de elektrificatie van onze samenleving (mobiliteit, verwarming, industrie, …).