Wat is nucleaire geneeskunde?
Wat is nucleaire geneeskunde?

Medische toepassingen van de nucleaire technologie worden overal ter wereld gebruikt. Jaarlijks krijgen 30 miljoen mensen bij 60 verschillende ziektebeelden een diagnose of een behandeling dankzij de nucleaire geneeskunde. En die cijfers nemen alleen maar toe.

Deze medische toepassingen redden levens. Ze worden vandaag gebruikt in de strijd tegen kanker, maar ook in cardiologie, neurologie, pneumologie, pediatrie, tandheelkunde en diergeneeskunde.

Het gebruik van kerntechnologie in de geneeskunde is in volle ontwikkeling en wordt nu al toegepast op de meeste organen in het menselijke lichaam. De vooruitzichten voor onze gezondheid zijn erg veelbelovend.

Hoe werken nucleaire geneeskunde en radiotherapie?

Hoe werken nucleaire geneeskunde en radiotherapie?

De nucleaire geneeskunde maakt gebruik van radioactieve isotopen, ook wel radio-isotopen genoemd. Dat zijn atomen met een instabiele kern, wat ervoor zorgt dat ze straling uitzenden. Ze worden in ziekenhuizen ingezet bij de diagnose en de behandeling van ziekten.

In tegenstelling tot de nucleaire geneeskunde, maakt men bij radiotherapie gebruik van gerichte ioniserende straling. Die kan uitwendig worden toegediend (externe radiotherapie) of inwendig (interne radiotherapie), maar zonder dat de stoffen vrij kunnen bewegen in het lichaam. Protontherapie is een vorm van radiotherapie.

Zoals we hieronder zullen uitleggen, houden de onderzoeken, noch de behandelingen met isotopen een gevaar in voor de gezondheid.

Jaarlijks krijgen meer dan 30 miljoen mensen een diagnose of een behandeling dankzij de nucleaire geneeskunde.

Een vroegtijdige en precieze diagnose.

Een vroegtijdige en precieze diagnose

We spreken van 'radiotracers' wanneer de isotopen gebruikt worden om medische beelden te maken. Camera's kunnen de radio-isotopen volgen in het menselijke lichaam. Artsen kunnen dus 'een kijkje nemen' in ons lichaam, zonder dat er een chirurgische ingreep aan te pas komt. Zo kunnen ze vroegtijdig tal van ziekten opsporen, daar waar andere onderzoeken tekortschieten. Meer over de diagnose.

Een gerichte behandeling

In de strijd tegen kanker kunnen artsen doelgerichte bestraling gebruiken. In tegenstelling tot andere behandelingen worden de kwaadaardige kankercellen daarbij gedood, maar blijft het gezonde omliggende weefsel intact. Meer over de behandeling.

... gammastralen uit radioactieve bronnen ... worden gebruikt om chirurgisch materiaal te steriliseren.

Steriel medisch materiaal voor de veiligheid van de patiënt

De kans is groot dat zelfs bij de kleinste ingreep het operatieveld, het bloedzakje en de instrumenten radio-gesteriliseerd werden. Om elk risico op besmetting door micro-organismen te vermijden, worden chirurgisch materiaal, prothesen en farmaceutische en cosmetische producten gesteriliseerd door middel van gammastralen uit verzegelde radioactieve bronnen, of door bèta- of X-stralen die geproduceerd worden in deeltjesversnellers. Alles over sterilisatie.

Radioactiviteit en gezondheid

Radioactiviteit en gezondheid: geen gevaar

De onderzoeken en behandelingen met radio-isotopen houden geen gevaar in voor de patiënt of zijn omgeving, aangezien de radioactieve straling erg zwak is, zeer specifiek gericht wordt en van heel korte duur is.

Met radiotherapie kunnen diepe tumoren bestraald worden zonder de oppervlakteweefsels te beschadigen. Daarbij worden kwaadaardige cellen vernietigd door ioniserende stralen afkomstig van een externe of interne bron.

De dosissen worden zodanig toegediend en berekend dat de straling op de tumor wordt geconcentreerd en de gezonde naburige cellen zo weinig mogelijk worden bestraald.

Voorafgaand aan de bestralingssessies wordt steeds een behandelingsplan uitgewerkt waarin voor elke patiënt de toe te dienen dosis, het te behandelen doelvolume, de dosimetrie, de ballistiek van de stralingsbundel en de duur van elke behandeling worden bepaald. De behandeling is pijnloos en duurt slechts enkele minuten.

Het afval wordt opgehaald en opgeslagen door gespecialiseerde diensten.

Afval beheren

Kerntechnologie brengt altijd radioactief afval met zich mee. In de nucleaire geneeskunde zijn dat de gebruikte ziekenhuismaterialen, zoals naalden of handschoenen. Dat afval wordt door gespecialiseerde diensten opgehaald en opgeslagen, waardoor het niet met de buitenwereld in contact komt. Meer weten over kernafval.

Een stukje geschiedenis over de nucleaire geneeskunde

Deze revolutionaire technologie zag het licht aan het einde van de 19e eeuw met de ontdekking van X-stralen door Wilhelm Röntgen en van radioactiviteit door Henri Becquerel in 1896. Op basis van die twee ontdekkingen voerden Pierre en Marie Curie experimenten uit die de eerste stappen van de nucleaire geneeskunde zouden betekenen. Maar de eigenlijke ontwikkeling van de nucleaire geneeskunde begon pas echt rond 1950.

Het is dus een relatief jonge tak van de geneeskunde, waarin baanbrekend werk wordt verricht en jaarlijks belangrijke ontdekkingen worden gedaan. Vooral op het vlak van gepersonaliseerde behandelingen biedt kerntechnologie veelbelovende mogelijkheden en vooruitzichten.

Meer informatie over dit onderwerp vindt u ook in ons thema Onderzoek.

Sleutelwoorden bij dit artikel

Dit kan u ook interesseren…

Het Belgisch Nucleair Forum wil de referentie bij uitstek zijn over kerntechnologie: voor de pers, de politiek en het grote publiek. Het wil mensen informeren aan de hand van een reeks uiteenlopende acties. ... Lees meer