Er is een fout opgetreden, probeer het later opnieuw.

Op de hoogte blijven via onze nieuwsbrief?

Interview - Bart Coenen, ecomodernist
Interview - Bart Coenen, ecomodernist

“Het energievraagstuk oplossen? Dat is gewoon pure wiskunde”

Bart Coenen (41) noemt zichzelf een ecomodernist. Hij gelooft dat de verdere modernisering van de maatschappij zal zorgen voor meer duurzaamheid. De voormalige milieuactivist kreeg de voorbije jaren een pragmatische en realistische kijk op de wereld. ‘Ecomodernisme’ is ook de titel van het boek waarvan Coenen co-auteur is. Een echte aanrader voor wie inzicht wil krijgen in de energie- en klimaatproblematiek. Lees hier zijn interview dat we met hem hadden.

"Als je echt iets wil doen aan het klimaatprobleem en de hoge CO2-uitstoot, moet je natuurlijk eerst steenkool- en gascentrales sluiten en dan pas eventueel kernenergie afbouwen."

Bart Coenen

"Kernenergie, dat is schone en betaalbare stroom."

Ooit stond je nog voor de poorten van Doel om actie te voeren tegen de kerncentrale. Ondertussen ben je er van overtuigd dat kernenergie een plaats verdient in de energiemix. Dat is een bocht van 180°. Wat heeft er voor gezorgd dat je van mening bent veranderd?
Bart Coenen: Als je het zo zegt klinkt dat inderdaad als een radicale verandering. Maar dat is uiteraard niet van de ene dag op de andere gebeurd. Door de jaren heen ben ik langzaam van inzicht veranderd. Ik heb lang deel uitgemaakt van wat ik zelf de donkergroene beweging noem. 2008 was voor mij een keerpunt. Ik begon mij steeds meer vragen te stellen en me meer te interesseren in klimaatverandering. Als je het energievraagstuk wil oplossen dan is dat gewoon pure wiskunde. Als je de cijfers bij elkaar legt en je wil schone en betaalbare stroom dan moet je kernenergie meenemen in de energiemix. Die stelling durf ik luidop te verkondigen. Kerncentrales produceren koolstofarme elektriciteit. Als ze sluiten zal dat onvermijdelijk leiden tot een hogere CO2-uitstoot, met alle gevolgen van dien voor het milieu. 

Waarom geloof je zo sterk in kernenergie?
Bart Coenen: Er zijn mensen die durven beweren dat 100% groene stroom haalbaar is. Maar in die zogenaamde groene stroom zit ook heel wat biomassa, die heel wat CO2 uitstoten. Dat vergeet men voor de gemakkelijkheid even te vermelden. Als je echt iets wil doen aan het klimaatprobleem en de hoge CO2-uitstoot, moet je natuurlijk eerst steenkool- en gascentrales sluiten en dan pas eventueel kernenergie afbouwen. Voorlopig kunnen we het niet met enkel hernieuwbare energie, en dus hebben we kernenergie echt nodig.

"Kernenergie in de energiemix: klimaat, betaalbaarheid en bevoorradingszekerheid."

Waarom hebben we kernenergie nodig in de energiemix?
Bart Coenen: Je hebt uiteraard de klimaataspecten, maar wat ik ook wel belangrijk vind is de betaalbaarheid van onze stroom. Het voordeel van kernenergie op dat vlak is dat je op lange termijn kan vastleggen hoeveel de stroom gaat kosten. Dan is er ook nog de bevoorradingszekerheid. Er is niet altijd wind en ook de zon schijnt niet altijd. De kerncentrales zorgen ervoor dat er altijd voldoende bevoorrading is uit een koolstofarme bron. Op die manier vullen kernenergie en hernieuwbare energie elkaar aan.


Hoe reageerde jouw omgeving op jouw veranderde mening, word je dan uitgespuwd door je ex-collega’s?
Bart Coenen: Ik werd niet uitgespuwd voor mijn mening over kernenergie. De meeste mensen liggen eigenlijk niet wakker van het energiedebat zolang hun factuur niet de hoogte inschiet. Wie de bigger picture ziet en bereid is om zijn vooroordelen aan de kant te zetten, begrijpt mijn veranderde mening. Als ecomodernist ben ik voor innovatie in de landbouw en op het vlak van energie.

Waarom zijn de meeste mensen zo sceptisch over kernenergie als de voordelen zo duidelijk zijn?
Bart Coenen: Een hele grote groep mensen kijkt niet verder dan de oppervlakte, een andere groep neemt kritiekloos argumenten en halve waarheden aan van anderen en dan zijn er ook nog de clichés die elke keer boven komen: kernenergie is niet veilig en er is geen oplossing voor het kernafval.

Ze hebben natuurlijk wel een punt…
Bart Coenen: Kernafval is er, maar ik zie drie dingen die altijd vergeten worden. Eén: het probleem lost zichzelf na verloop van tijd op want zwaar radioactief afval is na verloop van tijd veel minder radioactief en verliest op termijn zijn radioactiviteit. Twee: verschillende landen zijn bezig met een oplossing voor het probleem van de berging van radioactief afval. De Finnen staan op dat vlak het verst. Wanneer zij met hun voorgestelde oplossing gaan starten denk ik dat de tegenstand grotendeels zal verdwijnen. Het kernafval dat we nu al hebben valt bovendien qua hoeveelheid echt wel mee. Drie: er zijn types kerncentrales waarbij het afval gerecycleerd wordt en terug als brandstof wordt gebruikt. Ik zie dus nauwelijks een afvalprobleem. 

Wat de veiligheid betreft probeer ik aan de mensen duidelijk te maken dat je Tsjernobyl of Fukushima niet kan vergelijken met kerncentrales hier. Tsjernobyl was een complete ‘fuck up’ van de Russische autoriteiten. Fukushima is een ernstig nucleair ongeval ten gevolge van een tsunami. Ik vind dus dat die dingen overdreven worden. Men weet maar al te goed dat men de dingen soms bewust slechter afschildert dan ze zijn. Angst is een schitterend instrument om mensen aan jouw kant te houden.

"Mijn droomscenario is dat we op een betaalbare en duurzame manier energie kunnen voorzien voor heel de wereld. Energie voor iedereen zodat alle landen hun klimaat- en energie-ambities kunnen nastreven."

Bart Coenen

Wat is jouw voorspelling en jouw droomscenario voor de komende vijftig jaar op het vlak van energie?
Bart Coenen: Mijn droomscenario is dat we op een betaalbare en duurzame manier energie kunnen voorzien voor heel de wereld. Energie voor iedereen zodat alle landen hun klimaat- en energie-ambities kunnen nastreven. De realiteit zal waarschijnlijk anders zijn. Ik sluit niet uit dat er kerncentrales bijgebouwd zullen worden. Nieuwe types van centrales. Mogelijk komt er een doorbraak op het vlak van thoriumcentrales. Bij zo’n centrales wordt thorium gebruikt in plaats van uranium. Thorium is massaal voorhanden. Dat zou zorgen voor een zeer goedkope en onuitputtelijke energiebron. Een andere mogelijkheid is dat kernfusie toch lukt. Ik heb het volste vertrouwen in de wetenschap. Maar misschien komt er ook een doorbraak in de opslag van wind- en zonne-energie en dan zullen we binnen 50 jaar zeggen dat we geen kernenergie meer nodig hebben. Alleen… op dit moment zijn we nog niet zover en hebben we zowel kernenergie als hernieuwbare energie hard nodig.

Wat moet er in België gebeuren volgens jou?
Bart Coenen: We moeten bekijken hoe we de kerncentrales nog langer kunnen openhouden. Als we ze sluiten zijn we heel afhankelijk van het buitenland. Ik denk ook dat we moeten onderzoeken of het niet verstandig zou zijn om nieuwe kerncentrales te bouwen. 

"Het maatschappelijk debat rond (kern)energie is helemaal gepolariseerd. Er is een soort van politieke correctheid waarbij altijd wordt gesproken over de nadelen van kernenergie, maar zelden over de voordelen."

Bart Coenen

Ik neem aan dat de rol van als pleitbezorger van kernenergie ondankbaar is.
Bart Coenen: In het begin vond ik dat niet gemakkelijk. Maar als ik sommige reacties lees op krantenartikelen over kernenergie dan merk ik dat nogal wat mensen positief zijn. Veel mensen durven of kunnen zich niet positief uitspreken. Je wordt heel snel met de vinger gewezen door groene organisaties. Het maatschappelijk debat rond (kern)energie is helemaal gepolariseerd. Er is een soort van politieke correctheid waarbij altijd wordt gesproken over de nadelen van kernenergie, maar zelden over de voordelen. Wanneer je het volledige plaatje toont, met voor- en nadelen, en de cijfers voor zicht laat spreken, dan ben je niet politiek correct. Daarom is het belangrijk dat er mensen zijn zoals ik die zich durven uitspreken en de dingen durven benoemen zoals ze zijn. Het klinkt misschien eigenaardig voor sommigen maar je kan de feiten niet ontkennen: Als we de uitstoot van CO2 willen beperken, kunnen we nu niet stoppen met kernenergie. Als mensen de zaken durven benoemen zoals ze zijn, zoals ik doe, dan volgen er gaandeweg meer.

Is het dat wat je drijft?
Bart Coenen: Dat is wat mij gaande houdt. Ik ben een aantal vrienden kwijt, maar echte vrienden laten je niet in de steek omdat je van gedacht veranderd bent. Ik heb gemerkt dat je beter werkt aan een nieuwe beweging. 

Hoe probeer jij mensen warm te maken voor kernenergie?
Bart Coenen: De prijsstijgingen doen al veel.  Dat is een negatieve motivatie, maar mensen denken echt wel aan hun portemonnee. Zeker als ze dreigen niet meer rond te komen. Er zijn ook mensen die gemotiveerd zijn omdat ze schrik hebben van de klimaatverandering en weten dat we alle CO2-arme energiebronnen nodig hebben. Je hebt ook de ingenieurs die kijken naar de fysische realiteit. Er zijn verschillende manieren om mensen aan te spreken. Stel dat de kerncentrales sluiten en dat vanaf dan grote stroompannes komen. Dat zal ook nog eens wat ogen laten opengaan.

Dit kan u ook interesseren…

Nucleair Forum: wie zijn wij?

Het Nucleair Forum verenigt het merendeel van de ondernemingen en instellingen die actief zijn in de toepassingen van kerntechnologie. Het Nucleair Forum wil de referentie bij uitstek zijn over kerntechnologie, zowel voor de pers, voor de beleidsverantwoordelijken als voor het grote publiek. Ontdek meer