AREVA Med: gepersonaliseerde nucleaire geneeskunde

Als eerbetoon aan Marie Curie, die 150 jaar geleden werd geboren, zetten we wetenschappers, die haar passie voor wetenschap en vooruitgang delen, in de kijker.

Meer dan een eeuw geleden gebruikte Marie Curie als eerste radioactiviteit voor medische doeleinden en vandaag is nucleaire geneeskunde een onderzoeksdomein in volle ontwikkeling. 

Elk jaar krijgen wereldwijd 30 miljoen patiënten een precieze diagnose of een behandeling dankzij nucleaire geneeskunde.

Het bedrijf AREVA Med ontwikkelt vernieuwende therapieën in de strijd tegen kanker. Met zijn innovatieve onderzoek naar alfatherapie wil het bedrijf gerichte en doeltreffende behandelingen ontwikkelen die de patiënt een betere levenskwaliteit bieden.

Zijn zij de nieuwe Curies?

Amal Saidi, onderzoekster bij AREVA Med, is gepassioneerd door oncologie. Samen met een team van hypergespecialiseerde wetenschappers doet ze al sinds 2013 onderzoek naar kankerbehandelingen door middel van nucleaire geneeskunde.  Het hele team deelt dezelfde motivatie: ze willen doeltreffendere behandelingen ontwikkelen die ook de levenskwaliteit van de patiënt ten goede komen.

AREVA Med: alfatherapie, een doelgerichte aanpak tegen kanker

Kanker is een van de grootste medische uitdagingen van de 21ste eeuw. In de nucleaire geneeskunde worden radioactieve elementen (radioactieve isotopen) gebruikt voor diagnoses en behandelingen. Dankzij nieuwe technieken worden steeds meer levens gered. Het bedrijf AREVA Med is toonaangevend in het onderzoek naar alfatherapie, een nieuwe generatie van kankerbehandelingen.

Voor alfatherapie zijn bepaalde zeldzame radioactieve isotopen nodig. De Franse groep New AREVA transformeert radioactieve stoffen zodat die kunnen worden gebruikt in andere toepassingen, bijvoorbeeld op medisch vlak. New AREVA beschikt over grote voorraden thorium, die afkomstig zijn van de activiteiten van de groep in het verleden. Uit thorium kan een zeldzame radioactieve isotoop worden gehaald, die alfastralen uitzendt: lood-212. Alfastralen helpen actief om kankercellen te vernietigen.  

De eerste studies naar de extractie en zuivering van Pb-212 voor medische doeleinden werden in 2005 bekroond met de innovatieprijs van AREVA. En daar is AREVA Med geboren.

De nucleaire technologie biedt enorm veel potentieel in de strijd tegen kanker.

Amal Saidi

Amal Saidi: biologie en nucleaire technologie samen tegen kanker

Nadat ze een master in fysiopathologie en farmacologie en een doctoraat in de genetica behaalde, nam Amal Saidi deel aan academisch onderzoek in gereputeerde laboratoria en universiteiten.

De drijfveer voor Amal Saidi is in de eerste plaats de patiënt. In 2013 ging ze aan de slag bij AREVA Med, in een labo voor nucleaire geneeskunde.  Samen met haar collega’s doet ze onderzoek naar alfatherapie met lood-212 om kankerbehandelingen te ontwikkelen die een alternatief kunnen vormen voor chemotherapie.

Alfatherapie heeft het potentieel om een betere oplossing te bieden aan bepaalde patiënten die lijden aan een vorm van kanker waarvoor er momenteel geen toereikende behandelingen bestaan.

Amal Saidi

Waarom alfatherapie?

Alfastralen, die worden uitgezonden door radioactieve isotopen, dringen niet diep door: je kunt ze gewoon stoppen met een blaadje papier. Maar ze zenden wel enorm veel energie uit. 

Precies omdat alfastralen zo doeltreffend zijn én niet ver doordringen, kunnen de schadelijke kankercellen vernietigd worden terwijl de schade aan de omliggende gezonde cellen beperkt blijft.  

Bij deze vorm van therapie streeft men naar een gepersonaliseerde geneeskunde.

Amal Saidi

Hoe werkt gerichte alfatherapie?

Om de kankercellen te kunnen aanvallen en de gezonde cellen zo veel mogelijk te sparen, moet het radioactieve element aan een vector gekoppeld kunnen worden, zoals een antilichaam.

De vector en de radio-isotoop worden met elkaar verbonden door een molecule, een zogenaamde chelator. De vector heeft de taak om zeer precies naar het doel te navigeren, daarna is het aan de radio-isotoop om de kankercellen uit te schakelen door op die welbepaalde plaats krachtige alfadeeltjes uit te stralen.

Ik ontmoet vaak mensen die zwaar lijden onder hun kankerbehandeling. Dat motiveert ons des te meer om oplossingen te zoeken die leefbaarder zijn voor de patiënt.

Amal Saidi

Gepersonaliseerde kankerbehandelingen

De onderzoekers bij AREVA Med willen vooral behandelingen ontwikkelen voor kankers waarvoor er momenteel weinig therapieën bestaan. 

Ze besteden daarnaast bijzondere aandacht aan de levenskwaliteit van de patiënt door de bijwerkingen te beperken, wat vooral bij een zware behandeling van essentieel belang is.

Hoe verder het onderzoek vordert, hoe meer het team ervan overtuigd is dat de behandelingen via alfatherapie die wij ontwikkelen een echte impact kunnen hebben op de patiënten.

Amal Saidi

De eerste patiënte die behandeld werd via alfatherapie met lood-212

Amper zes jaar na de oprichting van AREVA Med werd een vrouw met eierstokkanker behandeld via alfatherapie met Pb-212. 

De eerste resultaten van de lopende klinische en preklinische tests zijn alvast veelbelovend.

In 2013 bouwde AREVA Med een laboratorium in de Franse regio Limousin, waar het hoogzuiver Pb-212 uit thorium haalt. 

In 2016 installeerde het bedrijf een tweede eenheid in Texas, in de Verenigde Staten.

Het laboratorium Maurice Tubiana in Bessines-sur-Gartempe is een samenwerking tussen AREVA Med en Roche. Maurice Tubiana (1920-2013), een Franse oncoloog, was een pionier op het gebied van radiotherapie.

Elk jaar gaan we meer samenwerkingen aan. We moeten dan ook in staat zijn om onze productie op te drijven als we de ontwikkeling van nieuwe behandelingen willen kunnen volgen.

Amal Saidi

Herbekijk hier de aflevering van Nuclear Lifeline. 

Dit kan u ook interesseren…

Nucleair Forum: wie zijn wij?

Het Nucleair Forum verenigt het merendeel van de ondernemingen en instellingen die actief zijn in de toepassingen van kerntechnologie. Het Nucleair Forum wil de referentie bij uitstek zijn over kerntechnologie, zowel voor de pers, voor de beleidsverantwoordelijken als voor het grote publiek. Ontdek meer