Er is een fout opgetreden, probeer het later opnieuw.

Op de hoogte blijven via onze nieuwsbrief?

De impact van de kernuitstap op de elektriciteitsprijs

Behalve bevoorradingszekerheid en de klimaatimpact, is prijs een van de drie pijlers uit het energietrilemma. Zowel bedrijven als gezinnen hebben baat bij een betaalbare elektriciteitsfactuur. We bekijken we de impact van een kernuitstap op de energiefactuur.

Het behoud van kernenergie in de elektriciteitsmix heeft een gunstig effect op de prijs

Een kernuitstap zal een negatieve invloed hebben op de verschillende aspecten die de prijs van elektriciteit indirect en direct bepalen: de productiekost van elektriciteit, de marginale kosten, de CO2-prijs, de brandstofkost, de investeringskost voor de bouw van nieuwe gascentrales, en de handelsbalans door de toenemende import.

Anderzijds zal het behoud van kernenergie in de Belgische elektriciteitsmix onmiskenbaar een positieve impact hebben op de elektriciteitsprijzen in België. Kernenergie garandeert bijvoorbeeld een lagere groothandelsprijs voor elektriciteit. Door kernenergie in de elektriciteitsmix te behouden, wordt een belangrijke investeringskost vermeden (voor de bouw van nieuwe gascentrales). De aanwezigheid van kernenergie zal ook garant staan voor een competitieve productiekost. Bovendien heeft de complementariteit tussen kernenergie en hernieuwbare energie een positieve invloed op de gemiddelde elektriciteitsproductiekost. Kortom, de verschillende studies tonen aan dat een toekomstige elektriciteitsmix met behoud van kernenergie een gunstig effect heeft op de elektriciteitsprijzen.

De grafiek hieronder toont de vergelijking aan van de productiekost van elektriciteit tegen 2050 in verschillende scenario's met en zonder kernenergie. 

Bron: PwC-studie Successen in de energietransitie, 2016.
De kosten van elektriciteitsproductie zouden bijna kunnen verdubbelen tussen 2018 en 2050 (bron: Federaal Planbureau, 2015).

Kernuitstap in 2025: investeringen brengen prijsstijgingen met zich mee

Stijgende elektriciteitsprijzen

Tegen 2050 zijn belangrijke investeringen nodig (vervanging van de nucleaire productiecapaciteit en investeringen om te voldoen aan het klimaat- en energiepakket 2020). De impact hiervan op de productiekosten: een stijging van 63,8 € megaWattuur (MWh) in 2010 tot 108,0 €/MWh in 2030 en 100,2 €/MWh in 2050 (Federaal Planbureau, 2015). 

De productiekosten zullen nog hoger liggen (108,5 €/MWh in 2030 en 119.0 €/MWh in 2050) bij het ambitieuzer alternatief scenario (in lijn met de doelstellingen inzake broeikasgasemissiereductie tegen 2030 en 2050). Met andere woorden, de productiekost van elektriciteit zal tussen 2018 en 2050 mogelijk verdubbelen (aan huidige verdiscontering) bij een kernuitstap in 2025, zegt het Federaal Planbureau (studie 2015).

Ook bij een gedeeltelijke kernuitstap zal de ‘systeem marginale kost’ stijgen, ten minste met 2.3/MWh (Federaal Planbureau, 2018). De combinatie van kernenergie en hernieuwbare energiebronnen heeft een positieve invloed op de gemiddelde elektriciteitsproductiekost. Kernenergie heeft na steenkool de laagste LCOE (cijfers afkomstig van het IEA, voor de bouw van nieuwe centrales).

De LCOE voor nieuwe centrales in België. (bron: IEA-NEA, 2015).

Stijgende CO2-prijs bij kernuitstap

De kernuitstap in 2025 zal de CO2- en gasprijzen doen stijgen, en daardoor een toename veroorzaken van de productieprijs voor elektriciteit met 62% tegen 2030: de groothandelsprijs stijgt van 43€/MWh voor de periode 2012-2016 tot 70€/MWh in 2030 en 74€/MWh in 2040 (ELIA, 2017).

De CO2-prijs zal toenemen tot 33,5 €/tCO2 in 2030 (ervan uitgaand dat er geen steenkoolcentrales meer zullen worden bijgebouwd) en 88 €/tCO2 in 2050 (Federaal Planbureau, 2017).

De ELIA studie uit 2017 gaat uit van een veel sterkere stijging van de CO2-prijs tegen 2030. Indien gas voor steenkool wordt gekozen in de merit order (G2C), vewacht ELIA een stijging tot 90 €/tCO2 tegen 2030 bij een volledige kernuitstap (Elia, 2017).
De verwachte prijsstijging voor fossiele brandstoffen en CO2 is in lijn met de analyse van het Internationaal Energie Agentschap in zijn laatste World Energy Outlook analyse. In de grafiek hieronder ziet u de verwachte prijsstijging van fossiele brandstoffen, berekend door het IEA.

De verwachte prijsstijging van fossiele brandstoffen en CO2 tegen 2030 en 2040 (bron: IEA, 2016).
Stijging van de aardgas- en groothandelsprijs van elektriciteit.

Stijgende brandstofprijzen en investeringen in vervangcapaciteit

De kosten voor de brandstofcomponenten zullen toenemen met 120% in 2030 ten opzichte van 2020 (Energyville, 2017). De prijs van aardgas stijgt van 15 €/MWh in 2016 tot 32 €/MWh in 2030 (Elia, 2017). 

Investeringen in vervangcapaciteit kerncentrales 

In een scenario met een volledige kernuitstap, zullen de investeringen stijgen tot 36 miljard euro tussen 2010 en 2030 (Federaal Planbureau, 2015). Een verlenging van 10 jaar van 2 gigaW nucleaire energie spaart 230 miljoen euro per jaar uit aan investeringen (Elia, 2017). Om de bevoorradingszekerheid bij een kernuitstap te garanderen, en een strategische reserve van 5% te behouden tegen 2025, zouden in totaal 11 tot 13 miljard investeringen nodig zijn tussen vandaag en 2030 (Itinera Institute, 2015) - zie ook grafiek hieronder. 
De berekeningen van ELIA* tonen dezelfde tendens: de prijs van aardgas gaat van 15 euro/MWh in 2016 naar 32 euro/MWh in 2030. En ze kondigen ook een stijging van de groothandelsprijs van elektriciteit aan: van 43 euro/MWh tussen 2012 en 2016 tot 70 à 74 euro/MWh in 2030.

De cumulatieve kosten (in miljarden €) om de huidige nucleare capaciteit te vervangen door gas- & biomassacentrales in verschillende scenario's (bron: Itinera).

Stijging van de importkosten en impact op de handelsbalans

Bij een nucleaire phase-out bedragen de importkosten 300 miljoen in 2020 en stijgen ze verder tot 900 miljoen euro in 2030 (EnergyVille, 2017). Zonder kernenergie neemt het handelstekort toe met 3,7 €/MWh tegen 2030 (Elia, 2017). Enkel bij een behoud van 2 GW nucleaire capaciteit blijft het tekort op de handelsbalans gelijk tegen 2030 (Federaal Planbureau, 2018).

Sleutelwoorden bij dit artikel

Dit kan u ook interesseren…

Nucleair Forum: wie zijn wij?

Het Nucleair Forum verenigt het merendeel van de ondernemingen en instellingen die actief zijn in de toepassingen van kerntechnologie. Het Nucleair Forum wil de referentie bij uitstek zijn over kerntechnologie, zowel voor de pers, voor de beleidsverantwoordelijken als voor het grote publiek. Ontdek meer