Kernenergie en het ontzouten van zeewater

Het ontzouten van zeewater vergt heel veel energie. Vandaag maakt dit proces vooral gebruik van fossiele brandstoffen, wat vervuiling met zich meebrengt. Dankzij het grote vermogen en de mogelijkheid continu energie te leveren, kan kernenergie zorgen voor het ontzouten van zeewater op grote schaal.

Een energie-intensief proces

Ontzouten is het proces waarbij de opgeloste mineralen uit zeewater of brak water (water dat minder zout dan zeewater bevat) worden verwijderd. Dat proces is zeer energie-intensief. De meest gebruikte techniek, omgekeerde osmose (filtratie onder druk doorheen membranen met zo’n kleine poriën dat het zout achterblijft), vereist 4 tot 6 kWh elektriciteit per m3 water. Voor 1000 m3 drinkbaar water is dus 4 MWe nodig. Vandaag produceren wereldwijd zo’n 15 000 installaties 40 miljoen m³ drinkbaar water per dag. Die gebruiken hoofdzakelijk fossiele energie (uit gascentrales). Op lange termijn en gezien de stijgende behoefte aan drinkwater is dit niet meer haalbaar.

De rol van kernenergie

Met hernieuwbare energie en kernenergie kan de ‘fossiele cirkel’ worden doorbroken. Vooral kernreactoren met hun grote vermogen en hun continue, stabiele levering komen in aanmerking om de benodigde energie voor het ontzouten van zeewater op grote schaal te leveren.

Vandaag is het aandeel van kernenergie voor ontzouten nog vrij bescheiden. Maar het groeit:

• In Japan zijn 8 reactoren aan ontzoutingsinstallaties gekoppeld.
• India en Pakistan zijn met proefprojecten bezig.
• De Golfstaten hebben beslist om een programma voor de vreedzame toepassing van kernenergie op te starten, om tegelijkertijd te voldoen aan hun elektriciteits- en drinkwaterbehoeften.

Onder leiding van het Internationaal Atoomagentschap zijn meer dan 20 landen betrokken bij het onderzoek naar de mogelijkheden van ‘nucleair ontzouten’. Vooral de nieuwe generatie van reactoren, en met name de hogetemperatuurreactoren, biedt uitzicht op een veel efficiëntere en voordelige gecombineerde productie van elektriciteit en drinkwater.

Een wereldwijde behoefte

Vandaag heeft 1/5de van de wereldbevolking (of meer dan 1 miljard mensen) geen toegang tot drinkbaar water. Door overbevolking, de opwarming van de aarde en woestijnvorming neemt het probleem nog toe. Het ontzouten van het zeewater is een van de mogelijke oplossingen. In 2006 leefden 2,3 miljard mensen in regio’s met problematische watervoorziening. Ook in Europa kampen steeds meer regio’s met extreme droogte en watertekort.